Podcast 155: Gedragsverandering volgens Tristan Coenen: de sleutel tot blijvend resultaat

Waarom jouw klanten niet volhouden… heeft vaak niks met trainen te maken. De meeste coaches focussen zich op schema’s, oefeningen en progressie in de gym. Maar wat als het echte probleem daar helemaal niet zit? In deze aflevering ga ik in gesprek met Tristan Coenen over één van de meest onderschatte onderdelen van coaching: gedragsverandering.

We duiken dieper in gedrag, motivatie en de factoren buiten de gym die vaak bepalen of iemand wel of niet resultaat behaalt. Denk aan stress, slaap, emoties, overtuigingen en de mate van autonomie die iemand ervaart in het proces. Juist daar wordt het verschil gemaakt. Je kunt het perfecte schema maken… maar als iemand het niet volhoudt, verandert er niks.

We hebben het in de aflevering over:

Waarom gedragsverandering zo lastig is
Hoe emoties en gedrag alles beïnvloeden
En hoe jij als coach veel meer impact kunt maken

Dit gesprek laat je anders kijken naar coaching en resultaat.

Hoofdstukken

00:00 – Intro gedragsverandering
04:25 – Online modules & automatisering
08:21 – Waarom gedrag vaak wordt gemist
12:28 – Motivatie in de praktijk
15:38 – Ervaring & motivatie
20:52 – Drie basisbehoeftes
24:16 – Frustratie & basisbehoeftes
28:49 – Emoties in coaching
36:40 – Energie & bandbreedte
39:26 – Intrinsieke motivatie
45:38 – De kracht van de ‘waarom’
54:27 – Samenwerken in coaching
58:22 – Leefstijl vs vitaliteit
64:29 – Duurzame gedragsverandering

De sleutel tot echte gedragsverandering: waarom trainen alleen niet genoeg is

In deze podcastaflevering met Tristan Coenen wordt pijnlijk duidelijk dat fysieke training slechts een klein onderdeel is van het grotere geheel. Wat begint als een gesprek over coaching en leefstijl, ontwikkelt zich al snel tot een diepere analyse van menselijk gedrag, motivatie en emoties. De combinatie van praktijkervaring en psychologische kennis maakt dit gesprek bijzonder waardevol voor iedere trainer of coach.

Het centrale inzicht is dat gedragsverandering niet draait om wat iemand moet doen, maar om wat iemand wil en kan volhouden. Daarbij wordt duidelijk dat veel trainers blijven hangen in hun veilige rol: het aanbieden van trainingen. Terwijl juist daarbuiten, in gedrag, emoties en vitaliteit, de echte winst te behalen valt. De aflevering laat zien dat het verschil tussen een trainer en een coach niet zit in kennis, maar in de mate waarin je bereid bent verder te kijken dan alleen het fysieke. En precies daar ligt volgens deze aflevering de toekomst van de fitnessbranche.

Waarom gedragsverandering zo moeilijk is

Een van de meest confronterende inzichten uit de aflevering is dat slechts een klein percentage van de mensen erin slaagt om gedragsverandering daadwerkelijk vol te houden. Dit roept direct de vraag op: doen we wel het juiste? Volgens Tristan Coenen ligt het probleem niet alleen bij de klant, maar juist ook bij de aanpak van trainers en coaches. Vaak wordt gedrag opgelegd, zonder rekening te houden met de wensen en het leven van de klant. Hierdoor ontstaat weerstand en uiteindelijk uitval.

Gedrag veranderen is geen kwestie van simpelweg een plan volgen, maar van intrinsieke motivatie ontwikkelen. En dat vraagt om een totaal andere benadering. De podcast benadrukt dat het forceren van verandering zelden werkt. Mensen moeten zelf willen veranderen, en dat proces begint bij het stellen van de juiste vragen. Niet: “wat ga je doen?”, maar: “waarom wil je dit eigenlijk?”.

De kracht van autonomie, verbinding en competentie

Een belangrijk concept dat uitgebreid wordt besproken, zijn de drie psychologische basisbehoeftes: autonomie, verbinding en competentie. Deze vormen volgens de motivatiepsychologie de basis voor duurzaam gedrag.

Autonomie betekent dat iemand zelf keuzes maakt en zich niet gedwongen voelt.
Verbinding gaat over het gevoel dat iemand gezien en begrepen wordt.
Competentie draait om het gevoel dat je ergens goed in bent.

Wanneer één van deze drie ontbreekt, ontstaat er frictie en neemt de kans op gedragsverandering drastisch af. In de praktijk betekent dit dat trainers minder moeten opleggen en meer moeten begeleiden. Door keuzes te geven, vragen te stellen en successen klein te houden, vergroot je de kans dat iemand gemotiveerd blijft. Het is een subtiele, maar cruciale verschuiving van controle naar samenwerking.

Emoties als informatiebron in plaats van obstakel

Een ander krachtig inzicht uit de aflevering is de rol van emoties in gedragsverandering. Emoties worden vaak gezien als iets dat in de weg zit, maar volgens Tristan zijn ze juist een waardevolle informatiebron. Frustratie, boosheid of weerstand vertellen iets over wat er onder de oppervlakte speelt. In plaats van deze emoties weg te drukken, is het belangrijk om ze te onderzoeken. Wat zegt deze emotie? Waar komt het vandaan? Vaak blijken emoties gekoppeld te zijn aan een van de basisbehoeftes die niet vervuld wordt. Door hier bewust mee om te gaan, ontstaat er ruimte voor echte verandering. Dit vraagt wel om een andere houding van de coach: minder oplossen, meer luisteren. En dat is voor veel trainers een nieuwe en soms ongemakkelijke rol.

Leefstijl versus vitaliteit: het echte probleem ligt dieper

Een van de meest verhelderende onderdelen van de podcast is het onderscheid tussen leefstijl en vitaliteit.

Leefstijl gaat over zichtbare gedragingen zoals voeding, beweging en slaap.
Vitaliteit gaat een laag dieper en heeft te maken met zingeving, energie, relaties en mentale gesteldheid.

Veel coaches proberen vitaliteitsproblemen op te lossen met leefstijltools, zoals een nieuw trainingsschema of dieet. Maar dat is vaak slechts symptoombestrijding.

De echte vraag is: waarom wil iemand veranderen? Wat speelt er in zijn of haar leven? Zonder dat inzicht blijft verandering oppervlakkig en tijdelijk. Dit besef vraagt om een bredere kijk op coaching en een grotere verantwoordelijkheid van de trainer.

De rol van de coach: van instructeur naar begeleider

De aflevering maakt duidelijk dat de rol van de trainer aan het verschuiven is. Waar het vroeger draaide om kennis van oefeningen en schema’s, gaat het nu steeds meer om begeleiding en coaching. Dit betekent niet dat iedere trainer een psycholoog moet worden, maar wel dat er meer aandacht moet zijn voor de mens achter de klant. Het stellen van vragen, het creëren van ruimte en het herkennen van patronen worden essentieel.

Tegelijkertijd wordt ook benadrukt dat grenzen belangrijk zijn. Je hoeft niet iedereen te helpen en je hoeft niet alles te kunnen. Weten waar jouw expertise stopt en wanneer je moet doorverwijzen, is juist een teken van professionaliteit.

Bandbreedte en energie: de vergeten factor

Een vaak onderschat element in gedragsverandering is de beschikbare energie van een persoon. Iemand die veel stress ervaart, slecht slaapt of overbelast is, heeft simpelweg niet de capaciteit om gedrag te veranderen. In de podcast wordt dit omschreven als ‘bandbreedte’. Zonder voldoende bandbreedte heeft het weinig zin om nieuwe gewoontes te introduceren. Dit vraagt om realisme van de coach.

Soms is het beter om het doel te verkleinen, bijvoorbeeld door samen te wandelen in plaats van intensief te trainen. Kleine successen zorgen voor vertrouwen en motivatie. En dat is uiteindelijk de basis voor verdere groei.

Samenwerking in plaats van concurrentie

Tot slot wordt er een interessante visie gedeeld over samenwerking binnen de fitnessbranche. In plaats van klanten vast te houden, zouden coaches meer mogen samenwerken en doorverwijzen wanneer dat beter is voor de klant. Dit vraagt om een andere mindset, waarin het belang van de klant boven het eigen belang staat.

Hoewel dit in de praktijk niet altijd makkelijk is, wordt het wel gezien als een belangrijke stap richting een gezondere en effectievere industrie. Het idee dat trainers elkaar versterken in plaats van beconcurreren, sluit mooi aan bij de bredere visie op coaching die in deze aflevering centraal staat.