Als kennis genoeg zou zijn om te veranderen, zouden we waarschijnlijk allemaal precies doen waarvan we weten dat het goed voor ons is. We zouden voldoende bewegen, goed slapen, gezond eten, op tijd herstellen en zonder moeite de keuzes maken die passen bij onze doelen. Maar zo werkt het in de praktijk natuurlijk niet. Weten wat je moet doen en het daadwerkelijk kunnen toepassen in je dagelijks leven zijn twee verschillende dingen.
En precies daar begint coaching.
In deze voorlopig laatste aflevering van Ondernemen op Sneakers gaat Naomi in gesprek met haar eigen coach, Lyenne van Bell Coaching. Over waarom nóg een opleiding of nóg meer kennis lang niet altijd het antwoord is. Over leren door te doen, de juiste vragen stellen, gedrag begrijpen en ontdekken waarom iets ondanks alle kennis toch niet lukt. Maar ook over waarom een goede coach niet alle antwoorden hoeft te hebben en waarom coaches er zelf juist veel aan kunnen hebben om óók aan de andere kant van het coachgesprek te zitten.
Want uiteindelijk zit de waarde van coaching niet alleen in wat iemand weet. Het zit vooral in wat je met die kennis weet te doen.
Hoofdstukken
- 00:00 Introductie en samenwerking met Brianne
- 03:06 De waarde van coaching en persoonlijke ontwikkeling
- 05:48 Lyenne's reis naar coaching en de rol van coaches
- 09:06 De diverse doelgroep van Lyenne en haar coachingstijl
- 11:58 De impact van coaching op klanten en hun ontwikkeling
- 15:00 De kunst van coaching en het creëren van hoop
- 17:47 De verschuiving van training naar coaching in gezondheid
- 19:38 De Waarde van Coaching en Training
- 21:01 Overgang naar Online Coaching
- 23:23 De Rol van Coaching in Moeilijke Tijden
- 25:04 Experimenteren met Coaching
- 27:35 De Balans tussen Vrijheid en Structuur
- 31:26 Bewustwording en Kleine Stappen in Coaching
- 34:34 De Praktijk van Coaching
- 41:09 Misverstanden in Coaching
- 42:57 Blinde Vlekken en Persoonlijke Groei
- 47:18 De Toekomst van Coaching en AI
Weten wat je moet doen is iets anders dan het doen
Een van de rode draden door het gesprek is het verschil tussen kennis hebben en kennis kunnen toepassen. Trainers en coaches weten vaak ontzettend veel over training, voeding, slaap, herstel en gedrag. Toch betekent dat niet automatisch dat ze die kennis zelf altijd perfect toepassen. Naomi ervaart dat ook in haar eigen coaching met Lyenne. Ze kan een klant prima adviseren om meer rust te nemen wanneer slaap en herstel achterblijven, maar merkte dat ze voor zichzelf tóch haar trainingen wilde afvinken. Op zo'n moment ontbreekt de kennis niet. Het probleem zit ergens anders. Juist een coach kan dan van buitenaf meekijken, vragen stellen en helpen bepalen wat op dát moment de beste keuze is.
Ook een coach heeft een coach nodig
Dat sluit aan op een tweede belangrijk onderwerp uit de aflevering: waarom zou je als ervaren coach eigenlijk zelf een coach inschakelen? Lyenne vertelt dat ze gedurende haar eigen ontwikkeling verschillende coaches heeft gehad, ieder passend bij een andere fase en hulpvraag. De ene coach hielp haar rondom haar relatie met voeding, een andere bij powerlifting en later zocht ze heel gericht begeleiding voor haar fotoshoots. Niet omdat ze zelf niets wist, maar omdat een andere professional kennis, ervaring en een ander perspectief meebrengt. Bovendien hoef je niet voor iedere hulpvraag bij dezelfde persoon aan te kloppen. Soms past een andere specialist simpelweg beter bij de fase waarin je zit. Zelf coach zijn betekent dus niet dat je alles zelf hoeft op te lossen.
Kennis verandert gedrag niet automatisch
Dat is misschien wel een van de belangrijkste lessen voor iedereen die mensen begeleidt bij hun gezondheid. We kunnen iemand precies vertellen hoeveel hij moet bewegen, wat een goede nachtrust is of welke voedingskeuzes verstandig zijn. Maar als informatie automatisch tot gedrag zou leiden, zouden veel leefstijlproblemen een stuk eenvoudiger op te lossen zijn. Mensen lopen tegen overtuigingen, gewoontes, drukte, stress, emoties en hun eigen dagelijkse realiteit aan. Het interessante werk begint daarom vaak bij de vraag waarom iemand iets wat hij eigenlijk al weet tóch niet doet. Wat gebeurt er op het moment dat het lastig wordt? Welke gedachten spelen mee? En welke oplossing is voor deze specifieke persoon haalbaar? Coaching brengt kennis daarmee van de theorie naar de praktijk.
Welk verhaal vertel jij jezelf?
Daarbij speelt het verhaal dat iemand zichzelf vertelt een belangrijke rol. ‘Zo ben ik nu eenmaal.’ ‘Dit lukt mij niet.’ ‘Ik kan niet van eten afblijven.’ ‘Ik kan niet vroeg naar bed.’ Gedachten en overtuigingen kunnen na verloop van tijd zo vertrouwd worden dat ze als feiten gaan voelen. Lyenne probeert daar in haar coaching juist nieuwsgierigheid tegenover te zetten. Is het écht waar? Kunnen we het testen? En kunnen we misschien zelfs het tegendeel bewijzen? Zodra iemand ontdekt dat een overtuiging geen vaststaand feit hoeft te zijn, ontstaat er ruimte om iets anders te proberen. En juist door nieuwe ervaringen op te doen, kan gedrag uiteindelijk veranderen.
Van weten naar zelf ervaren
Lyenne omschrijft hoe ze cliënten helpt om niet alleen te kijken naar wat niet lukt, maar juist ook naar wat al wél goed gaat. Wanneer in een week zes dingen misgaan en vier dingen goed, hebben mensen vaak de neiging om uitsluitend die zes mislukkingen te onthouden. De successen worden bijna vanzelfsprekend en verdwijnen naar de achtergrond. Door daar bewust op door te vragen, ontstaat een ander beeld. Iemand hoort zichzelf ineens vertellen hoeveel er eigenlijk al wél lukt. Dat kan het gevoel versterken dat je zelf invloed hebt op je keuzes en resultaten. Vanuit dat vertrouwen wordt het makkelijker om een volgende stap te zetten. Kennis krijgt daarmee pas echt betekenis wanneer iemand zelf gaat ervaren: hé, ik kan dit.
Coaching is juist waardevol als het leven niet meewerkt
Een ander herkenbaar onderwerp uit het gesprek is het bekende ‘ja, maar maandag’. Mensen stellen veranderingen of coaching regelmatig uit omdat het druk is, er een vakantie aankomt of hun leven tijdelijk niet volgens plan verloopt. Naomi koos bewust voor het tegenovergestelde en schakelde juist coaching in toen ze wist dat er een extreem drukke periode aankwam. Want als alles rustig is en volgens planning verloopt, is het relatief eenvoudig om je kennis toe te passen. De uitdaging ontstaat wanneer je slecht slaapt, veel aan je hoofd hebt en je normale routine wegvalt. Volgens Lyenne zijn dat juist de momenten waar veel te leren valt. Coaching is niet bedoeld om te controleren of iemand alles goed heeft gedaan. Het is een gezamenlijk onderzoek naar wat er gebeurt wanneer iets níét lukt en wat iemand nodig heeft om daar beter mee om te leren gaan.
Coaching moet geen extra stressor worden
Daarbij hoeft niet iedere knop altijd maximaal open te staan. Training, voeding, slaap, herstel, beweging en stressmanagement spelen allemaal een rol, maar de prioriteit kan per periode veranderen. Lyenne vindt het belangrijk dat coaching zich aanpast aan de persoon en niet dat de persoon zich voortdurend moet aanpassen aan een rigide plan. Coaching moet geen extra stressor worden, maar juist een vangnet. Dat ervoer Naomi zelf toen ze in een periode met weinig slaap toch koste wat kost haar trainingen wilde blijven afvinken. Ze wist rationeel heel goed dat herstel belangrijk was, maar wilde zich toch aan haar schema houden. Tot Lyenne simpelweg aangaf dat vroeg naar bed gaan die avond waarschijnlijk meer zou opleveren. De kennis was er dus al. Wat Naomi op dat moment nodig had, was iemand die hielp die kennis te vertalen naar de juiste keuze.
Gezondheid is meer dan het trainingsuur
Het gesprek maakt vervolgens een belangrijke vertaalslag naar de fitnessbranche. Veel mensen die aan hun gezondheid willen werken, kopen in eerste instantie training. Tegelijkertijd weten vrijwel alle trainers dat het resultaat van een klant voor een groot deel wordt beïnvloed door wat er buiten dat trainingsuur gebeurt. Voeding, slaap, stress, herstel, dagelijkse beweging, gewoontes en gedrag bepalen mede of iemand zijn doelen daadwerkelijk kan volhouden. Toch worden deze onderwerpen lang niet altijd structureel onderdeel van de begeleiding. Naomi vertelt dat ze dat binnen haar eigen werkwijze bewust aan het omdraaien is. Eerst kijken naar iemands huidige situatie, het gewenste resultaat en de verschillende factoren waarop winst te behalen valt. Training kan daar een belangrijk onderdeel van zijn, maar is niet automatisch de volledige oplossing.
Begin met vragen stellen
Voor trainers die meer met coaching willen doen, hoeft de eerste stap helemaal niet een nieuwe opleiding of een compleet coachingsprogramma te zijn. Lyenne adviseert juist om klein te beginnen. Stel vragen. Vraag door. Laat iemand iets bijhouden en kom daar later op terug. Bouw bijvoorbeeld eens een kwartier in om te bespreken hoe de afgelopen weken werkelijk zijn gegaan. Wat ging goed? Waar liep iemand tegenaan? En waarom lukte iets op het ene moment wel en op het andere niet? De trainer hoeft daarbij niet direct het antwoord in te vullen. Soms ontstaat het belangrijkste inzicht juist wanneer je een vraag stelt en daarna even stil durft te zijn.
Je leert coachen door te coachen
Opleidingen en theoretische kennis hebben absoluut waarde, maar Lyenne vergelijkt het coachvak in de podcast met autorijden. Je leert de theorie, maar je leert pas écht rijden door kilometers te maken. Voor coaching geldt volgens haar hetzelfde. Iedere cliënt brengt nieuwe situaties, vragen en uitdagingen mee en geen mens reageert precies hetzelfde. Veel van wat Lyenne dagelijks toepast, heeft ze daarom door de jaren heen in de praktijk geleerd. Door gesprekken te voeren, zelf coaching te ontvangen, te onderzoeken wat werkt en nieuwe vraagstukken tegen te komen. Theorie geeft een belangrijke basis en helpt om keuzes inhoudelijk te onderbouwen. Maar hoe je die kennis vervolgens toepast bij de persoon die voor je zit, leer je niet volledig uit een boek.
Een goede coach hoeft niet alles te weten
Daarmee komt het gesprek bij een belangrijk misverstand over coaching. Een cliënt kan denken: ‘Het lukt mij niet, dus mijn coach gaat mij vertellen wat ik moet doen.’ Tegelijkertijd kan een coach de druk voelen om op iedere vraag onmiddellijk een antwoord te moeten hebben. Lyenne ziet coaching juist anders. Je gaat samen onderzoeken waarom iets niet lukt en wat mogelijk wél werkt. Soms weet een coach iets niet en moet het antwoord worden uitgezocht. Soms valt een vraag buiten de eigen expertise en is doorverwijzen de beste keuze. Dat maakt iemand niet minder professioneel. Weten waar je kennis ophoudt en wanneer een andere specialist nodig is, hoort juist bij goed coachen.
De kracht van zelf aan de andere kant staan
Dat Lyenne zelf meerdere coaches heeft gehad, helpt haar ook in haar eigen werk. Ze kent niet alleen de theorie van coaching, maar weet ook hoe het voelt om degene te zijn die wordt begeleid. Ze weet hoe lastig het kan zijn om toe te geven dat iets niet is gelukt of dat je ergens opnieuw tegenaan bent gelope
